Aikin
da ya yi

Makarantun sakandare goma sha takwas sun koma hannun cocin Katolika da Anglican a 1 Janairu 2009, makarantun firamare 1,040 kuma suka biyo baya a Nuwamba 2011, da tallafin naira biliyan shida da aka biya cikin watanni goma sha biyar. Jihar ta ci gaba da biyan malamai; mishan kuma suna gudanar da makarantun.

Anambra ta tashi daga goma na ƙarshe a matsayin ƙasa zuwa matsayi na farko a NECO, kuma ta riƙe shi daga 2011 zuwa 2013.

Kowace al’umma a jihar ta samu abu ɗaya: sabbin ɗakunan aji biyar. Daga cikin ajujuwa dubu huɗu da aka shirya, dubu ɗaya an gama a 2012 dubu ɗaya kuma yana kan aiki.

Motocin bas biyu ga kowace makarantar sakandare ta gwamnati, sama da ɗari bakwai gaba ɗaya. Sama da kwamfutoci dubu talatin, makarantun Microsoft a kusan makarantu ɗari huɗu da hamsin, da intanet a sama da ɗari biyar daga cikinsu. Anambra ita ce jiha ta farko da ta sa makarantu ɗari a yanar gizo.

Malamai dubu biyu ga makarantun firamare, dubu biyar ga makarantun sakandare da wasu dubu biyu ga darussa na musamman. Ya bar albashin shekaru biyu nasu domin gwamnati mai zuwa kada ta gaji albashin da ba ta shirya masa ba.

Kuɗi ya tafi ga makarantun kansu maimakon ta hannun ma’aikata. Rijiyoyi sun biyo baya a sama da ɗari uku daga cikinsu, har da kowace makarantar ƴan mata, tare da janareto don tafiyar da dakunan gwaje-gwaje da ɗakunan kwamfuta. Sama da makarantu ɗari biyar aka sake ginawa aka kuma sake ba su kayan aikin kimiyya.

Sashen shari’a da injiniya, ɗakin karatu, dakunan gwaje-gwaje, bita da ɗakunan aji sun tashi a harabar Igbariam da Uli na abin da yanzu ake kira Jami’ar Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu. An ba jami’o’i masu zaman kansu huɗu a jihar kusan naira miliyan ɗari kowanne, kuma an ba kowane ɗan Anambra da ya samu digiri na farko naira miliyan ɗaya.

Daga naira biliyan 4.6 a 2006 zuwa biliyan 8.7 a 2013, ba tare da sabon haraji kan matalauta ba.

Yawancin jihohin Najeriya suna kashe yawancin kuɗinsu a kansu. Kasafinsa na ƙarshe ya sa ₦100.29bn cikin ayyukan raya ƙasa akan ₦39.71bn na kashe-kashen gudanarwa: ₦35.1bn ga hanyoyi da gadoji, ₦9bn ga ruwa, ₦7.17bn ga ilimi, ₦5.09bn ga lafiya, ₦1.16bn ga noma.

A lokacin miƙa mulki a Maris 2014 jihar tana da kusan naira biliyan 75: ajiyar naira, ajiyar dala a bankuna uku, da jari, ajiyar da aka gina cikin shekaru takwas ba tare da ci bashi ba.

Shekaru takwas ba tare da sabon bashi ba, da albashi da fansho da aka biya a kan lokaci da ajiya, ba bashi ba, da aka bar wa gwamnati mai zuwa.

Jihar ta sa nata kuɗin a Bankin Noma domin manoman Anambra su iya cin bashi a farashin da za su iya ɗauka. Naira biliyan ɗaya ta fita a 2012, galibi ga masu noman shinkafa, da biliyan ɗaya da rabi kuma a Disamba 2013.

Asusun amana na tsaro na naira biliyan huɗu, tallafi na wata-wata ga ƴan sanda da soja, motocin sulke ga rundunar ƴan sanda, da mota ga kowace daga cikin al’ummomi 177 da manyan kasuwanni. Amusa Bello, Kwamishinan ƴan sanda a jihar daga 2006 zuwa 2010, ya ce hare-haren bankuna na tashin hankali sun tsaya ba su dawo ba.

An gina hedkwatar ƙaramar hukuma a kan filin wasa tilo da Onitsha ke da shi. Ya rushe shi, ya gina wa majalisar sabuwar hedkwata a wani wuri kuma ya mayar da filin ga wasanni. Ƙananan filaye sun biyo baya a Onitsha North da Onitsha South, da Godwin Achebe Stadium tare da su.