Peter Obi,
a dáhùn

A bí Peter Gregory Obi ní Onitsha ní ọjọ́ 19 Oṣù Agẹmọ 1961 sínú ìdílé oníṣòwò. Ó kọ́ iṣẹ́ ìṣòwò ìkó wọlé àti ìpínkiri, Next International, ó sì jẹ́ alága ìgbìmọ̀ Fidelity Bank kí ó tó wọ inú òṣèlú. Ó gba ipò gómìnà Anambra ti 2003 ní ilé ẹjọ́ ìdìbò, ó gba ipò náà ní Oṣù Ẹrẹ̀nà 2006 ó sì ṣiṣẹ́ fún ìgbà méjì dé Oṣù Ẹrẹ̀nà 2014. Ó jẹ́ olùdíje ìgbákejì ààrẹ fún Peoples Democratic Party ní 2019, olùdíje ààrẹ fún Labour Party ní 2023, ó sì jẹ́ olùdíje ààrẹ fún Nigeria Democratic Congress fún ìdìbò 16 Oṣù Ṣẹ́rẹ́ 2027.

Gbogbo ìtàn náà, ẹ̀wádún dé ẹ̀wádún, pẹ̀lú gbogbo ọjọ́ tí a so mọ́ orísun rẹ̀.

Òun ni ọmọ ẹ̀kẹfà Josephat àti Agnes Obi, àwọn oníṣòwò ní Onitsha. Ó jẹ́ ọmọ ọdún méje nígbà tí bàbá rẹ̀ kú ní 1968, ní àárín ogun, ó sì ń tà ní ẹnu ọ̀nà ilé ẹ̀kọ́ kí ó tó pé ọmọ ọdún mẹ́wàá.

Àwọn òbí rẹ̀ tẹ̀dó sí Onitsha kí ogun abẹ́lé tó bẹ̀rẹ̀, ibẹ̀ ni iṣẹ́ ìṣòwò ìdílé náà wà, ibẹ̀ ni ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́, ibẹ̀ ni ilé rẹ̀ kan ṣoṣo ní Nàìjíríà sì dúró. Ó bẹ̀rẹ̀ ìpolongo 2027 rẹ̀ láti inú ilé náà. Ó jẹ́ ọmọ Igbo, ó sì ń sọ Igbo àti Gẹ̀ẹ́sì.

A tọ́ ọ dàgbà ní Kátólìkì ní Onitsha, arábìnrin rẹ̀ kan sì di obìnrin ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé, arákùnrin rẹ̀ kan sì di àlùfáà. Ó lọ sí ayẹyẹ ìfilọ́lẹ̀ Póòpù Francis ní 2013 àti ti Póòpù Leo XIV ní Oṣù Bélú 2025, ó sì pe èkejì ní àkókò ẹ̀mí jíjinlẹ̀. Ìtọrẹ rẹ̀ ń tẹ̀lé ọ̀nà kan náà: àwọn ilé ìwòsàn míṣọ̀n, kọ́lẹ́jì nọ́ọ̀sì ṣọ́ọ̀ṣì àti ilé ẹ̀kọ́ ṣọ́ọ̀ṣì, Kátólìkì, Anglican, Methodist àti Mùsùlùmí bákan náà.

Ìwé àkọsílẹ̀ wà níhìn-ín.

Margaret Obi jẹ́ Ìyáàfin Àkọ́kọ́ Ìpínlẹ̀ Anambra ní gbogbo àkókò ìṣàkóso rẹ̀, láti Oṣù Ẹrẹ̀nà 2006 sí Oṣù Ẹrẹ̀nà 2014, ó sì ń ṣiṣẹ́ lórí iṣẹ́ ọwọ́ àwọn obìnrin àti ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn. Ọmọbìnrin wọn Gabriella gbéyàwó ní Agulu ní 2022; ọmọkùnrin wọn Gregory kẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ ọgbọ́n orí ní Bristol ó sì jẹ́ òṣèré. Ó ń gun ọkọ̀ òfuurufú ní ipò economy pàápàá nígbà tí ìyàwó rẹ̀ wà ní ipò business ní ọkọ̀ kan náà, èyí tí àwọn olùrànlọ́wọ́ rẹ̀ ti dáwọ́ àríyànjiyàn lé lórí.

Ó parí ilé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní Onitsha ní 1973, ó lọ sí Christ the King College níbẹ̀, ó sì wọ Yunifásítì Nàìjíríà, Nsukka ní 1980, ó parí pẹ̀lú oyè àkọ́kọ́ nínú ìmọ̀ ọgbọ́n orí ní 1984. INEC tẹ àwọn ìwé ẹ̀rí náà jáde ní Oṣù Ògún 2026.

Àwọn ètò aṣáájú dé lẹ́yìn náà, nígbà tó ń kọ́ iṣẹ́ ìṣòwò rẹ̀: Chief Executive Programme ní Lagos Business School, ètò méjì ní Harvard Business School, méjì ní IMD ní Switzerland, méjì ní Kellogg, àti ètò kọ̀ọ̀kan ní London School of Economics, Columbia Business School, Saïd Business School ní Oxford àti Judge Business School ní Cambridge.

Kò gba oyè dókítà ọlá kankan, a sì ń pè é ní Ọ̀gbẹ́ni Obi. Ní 2025 ó padà sí Christ the King College pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àtijọ́ ó sì fún un ní mílíọ̀nù náírà 50.

Orúkọ náà pẹ́ ju àwàdà náà lọ. Ó fara da ìmúkúrò náà, àwọn ọdún ilé ẹjọ́ àti ẹjọ́ Ilé Ẹjọ́ Gíga Jùlọ méjì láìṣí ìkúnsínú, oyè náà sì tẹ̀lé ìwà rẹ̀.

Àwọn ọlá wà níhìn-ín.

Ní The Platform ní Èkó ní Oṣù Ìgbé 2017 ó gbé ọwọ́ rẹ̀ sókè ó sì wí pé: “This is the only watch I have; I have owned it for seventeen years.” Gẹ́gẹ́ bí gómìnà kò kó lọ sí Ilé Ìjọba. Kì í ṣe ìfihàn, ọ̀nà iṣẹ́ ni. Ìkápá kan náà ni ó fi owó ìpamọ́ sílẹ̀ dípò gbèsè nínú ilé ìṣúra Anambra, òun ni ó sì ń fi owó ìtọrẹ náà ṣe.

Ohun tó ti fi tọrẹ.

Ó ti darapọ̀ mọ́ Labour Party ní oṣù mẹ́wàá sẹ́yìn, ẹgbẹ́ òṣèlú tí kò fẹ́rẹ̀ẹ́ ní ètò tàbí owó, ó sì wá ní ìkẹta pẹ̀lú ìdá kan nínú mẹ́rin ìbò orílẹ̀-èdè. Ó gba Èkó, ìpínlẹ̀ tó ní àwọn olùdìbò jùlọ àti ìpínlẹ̀ ẹni tó borí, àti Agbègbè Olú Ìlú pẹ̀lú ìdá 61, pẹ̀lú Anambra, Enugu, Imo, Abia, Ebonyi, Delta, Edo, Plateau, Nasarawa àti Cross River. Kò sí ohun bẹ́ẹ̀ tí a ti ṣe ní Nàìjíríà láti ọwọ́ olùdíje tí kò sí nínú ẹgbẹ́ òṣèlú méjì tó ti fìdí múlẹ̀.

Bí ó ṣe ṣẹlẹ̀.

INEC forúkọ Nigeria Democratic Congress sílẹ̀ ní 23 Oṣù Èrèlè 2026. Ó darapọ̀ mọ́ ọn ní 3 Oṣù Bélú 2026, ọmọ ẹgbẹ́ Ilé Aṣojú mẹ́tàdínlógún àti sẹnétọ̀ méjì sì tẹ̀lé e láàrin ọ̀sẹ̀ kan. A fọwọ́ sí i láìsí alátakò ní 20 Oṣù Bélú, a fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ ní 29 Oṣù Bélú a sì gbé e kalẹ̀ ní àpérò ẹgbẹ́ náà ní Abuja ní 30 Oṣù Bélú 2026. Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Peoples Democratic Party láti 2014, olùdíje ìgbákejì ààrẹ rẹ̀ ní 2019, olùdíje ààrẹ Labour Party ní 2023, ó sì wà fún ìgbà díẹ̀ nínú àjọṣepọ̀ ADC kí ó tó dé NDC.

Àwọn ipò àti ìdíje.

Ìpolongo bẹ̀rẹ̀ ní 19 Oṣù Ògún 2026 ó sì parí ní 15 Oṣù Ṣẹ́rẹ́ 2027. Ó bẹ̀rẹ̀ láti ilé rẹ̀ ní Onitsha ní 21 Oṣù Ògún pẹ̀lú ètò Production First, ó sì ṣèlérí ìgbà kan ṣoṣo: ọdún mẹ́rin, kò ju ọjọ́ kan lọ.

Orí Ìsinsìnyí àti àwọn ọ̀rọ̀ ìsọ.

Orúkọ náà jẹ́ eré ọ̀rọ̀ lórí tirẹ̀, kò sì sí ẹni tó ní i. Ó bẹ̀rẹ̀ lórí ayélujára ní àárín 2022, ó kún àwọn òpópónà Èkó, Abuja, Kano àti ìlú méjìlá mìíràn nínú àwọn ìwọdè tó wáyé ní Oṣù Owewe, ó sì fi àwọn aṣojú sí ilé ìdìbò tí ẹgbẹ́ òṣèlú náà kò lè kún. London School of Economics pè é ní agbára tó máa ṣe àgbékalẹ̀ òṣèlú Nàìjíríà kọjá 2023. Wọ́n ń náwó fún ara wọn. Ọ̀rọ̀ tó tẹ̀lé wọn, “we no dey give shishi”, bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí kíkọ̀ láti ra ìbò.

Ìwé ìlànà tí ó tẹ̀ jáde ní 3 Oṣù Ọ̀pẹ̀ 2022 ni a pè ní It’s POssible, ọ̀rọ̀ náà sì lẹ̀ mọ́ ìdìde náà dípò ìpolongo náà. Ó ṣì ń lò ó, ó sì ṣì ń fi lẹ́tà méjì náà fọwọ́ sí i. Nígbà tí ilé ẹjọ́ gbìyànjú láti pa ẹgbẹ́ òṣèlú rẹ̀ rẹ́ ní Oṣù Òkúdu 2026 ó dáhùn ní ohùn kan náà: “Our march to a New Nigeria cannot be halted. A detour, yes, but the destination is certain.”

Àwọn ọ̀rọ̀ rẹ̀ mìíràn, pẹ̀lú ọjọ́ àti orísun.

“Nigeria cannot import its way to prosperity,” ni ó wí ní ìfilọ́lẹ̀ náà ní Onitsha ní Oṣù Ògún 2026. “We will produce more of what we consume, process more of what we produce, and compete more effectively in global markets.”

Ó fi ìbéèrè márùn-ún sí àárín rẹ̀: ṣé àwọn ènìyàn wà ní ipò tó dára ju ọdún mẹ́rin sẹ́yìn; ṣé wọ́n lè ra oúnjẹ, ilé ẹ̀kọ́ àti ilé ìwòsàn; ṣé àwọn iṣẹ́ lè ṣe ọjà kí wọ́n sì gba òṣìṣẹ́; ṣé àwọn ọ̀dọ́ lè rí iṣẹ́; ṣé àwọn àgbẹ̀ lè dé oko wọn láìséwu. Ó ń jiyàn pẹ̀lú nọ́mbà, bí ó ti ń ṣe nígbà gbogbo: ó ju mílíọ̀nù 140 ọmọ Nàìjíríà tó wà ní ìlà òṣì tàbí nísàlẹ̀ rẹ̀, mílíọ̀nù 35 tó nílò ìrànwọ́ oúnjẹ, mílíọ̀nù 3.6 tí wọ́n ṣí kúrò nílé.

Ó ti sọ pé òun yóò ṣiṣẹ́ ìgbà kan ṣoṣo. Kà á ní ẹnu ara rẹ̀.

Ojúlé yìí jẹ́ nípa rẹ̀ ó sì ń so mọ́ àwọn àkàǹtì tí a fọwọ́ sí nìkan.

Gbogbo òtítọ́ tó wà níhìn-ín ni a fi pamọ́ pẹ̀lú àdírẹ́sì tí ó ti wá, ojú ewé kọ̀ọ̀kan sì ń ṣe àtòjọ orísun rẹ̀ nísàlẹ̀. Àwọn àwòrán ní orúkọ olùyàwòrán àti ìwé àṣẹ wọn, ọ̀kọ̀ọ̀kan sì so mọ́ ibi tí a ti tẹ̀ ẹ́ jáde. Kò sí ohun tó wà ní ojúlé yìí tó ń béèrè owó rẹ tàbí ìbò rẹ. Fún àwọn ìkéde, ìfarahàn àti ohunkóhun tí ó jẹ́ ti ọ́fíìsì, lọ sí @PeterObi. Fún àtúnṣe sí ojúlé yìí, wo ojú ewé akọ̀ròyìn.